“Van oudsher wordt het reizen per trein in verband gebracht met vooruitgang en beweging,” vertelt Roeland Reitsema van NS. Hij is Designmanager van de DDNG en direct betrokken bij de totstandkoming van het treininterieur van de DDNG. “Reizen per trein brengt mensen en zo verschillende delen van het land bij elkaar, je bent samen onderweg en reizen geeft een gevoel van vrijheid. Wie reist laat zich verrassen.” Het (trein)raam speelt voor de reisbeleving een belangrijke rol, blijkt ook uit onderzoeken naar reizigersbeleving die NS deed.
Werelden ontdekken
Marieke van Diemen fotografeerde museumramen. Ze zocht naar wat zij zelf projecties en reflecties noemt, op glas bijvoorbeeld of een raam dat wordt gereflecteerd in een schilderij of vitrine. Ook tijdens het treinreizen ben je hier bewust of onbewust mee bezig: je blikt vooruit (projectie) of kijkt terug op waar je net vandaan komt (reflectie). “Mijn foto’s dringen zich niet direct op, maar ontvouwen zich geleidelijk,” vertelt Marieke. “Je mag er de tijd voor nemen om het te ontdekken – en tijdens het reizen kun je die tijd soms nemen.”
Een selectie uit haar Museum Series neemt de reiziger mee naar nationale en internationale musea. Marieke fotografeerde de ramen van deze musea. “Musea zijn er immers voor gemaakt om te kijken, om waar te nemen. Museumramen vormen een dun vlies tussen de wereld in het museum en de werkelijkheid daarbuiten. Net als het treinraam en het beeldscherm, die een opvallende vormovereenkomst vertonen en afwisselend verschillende werkelijkheden laten zien.”
Toegepaste kunst in de trein
Zodra NS een nieuwe trein bestelt, geven we de opdracht aan een kunstenaar om werk voor het treininterieur te ontwerpen. Dit draagt bij aan het karakter van iedere serie. Dat zijn soms vrij autonome kunstwerken “op de wand” en dan weer in het totaalontwerp van het treininterieur geïntegreerde kunst.
Niet elke plek in de trein is geschikt om het ontwerp aan te brengen. Van tevoren wordt nagedacht waar dat wel kan. Dat geeft de kunstenaar een extra uitdaging. “Het is Marieke van Diemen gelukt om met haar ontwerp aan te sluiten bij de beleving die NS graag wil overbrengen in de trein. We hopen natuurlijk dat veel reizigers ervan genieten, zich laten verrassen en het mooi vinden.” laat Roeland weten.
Lees meer over kunst in de trein.
NB Het werk op een deel van de foto’s is genomen in de mockup van de DDNG en is grotendeels aangebracht door middel van folie op de glazen wanden. In de uiteindelijke treinen is het werk in het glas verwerkt.